Kuratela
łac. curator — opiekun, osoba sprawująca pieczę. W sztuce współczesnej: kurator wystawy.
Sztuka wybierania, układania i interpretowania cudzej twórczości. Praktyka kuratora jako autora.
Kurator współczesnej wystawy sztuki nie jest administratorem. Jest autorem — w sensie, w jakim autorem jest reżyser filmu. Wybiera artystów, wybiera prace, wybiera kolejność ekspozycji, tworzy tekst kuratorski. To, co zwiedzający widzi w galerii, nie jest nigdy po prostu „zbiorem obrazów”. Jest kompozycją, którą zbudował kurator.
Praktyka kuratorska w obecnej postaci zaczęła się w latach 60. XX wieku, głównie dzięki Haraldowi Szeemannowi, szwajcarskiemu kuratorowi, który wystawą „Gdy postawy stają się formą” (Kunsthalle Bern, 1969) zrewolucjonizował sposób myślenia o wystawianiu sztuki. Do tego czasu kurator był raczej bibliotekarzem. Szeemann pokazał, że może być reżyserem.
W Polsce doskonałymi kuratorami są m.in. Anda Rottenberg, Hanna Wróblewska, Joanna Mytkowska (dyrektorka MSN w Warszawie), Iwona Kurz. Ich wystawy są swoistymi esejami wizualnymi — konstrukcjami, w których kolejność prac, światło, tekst, kontekst tworzą argumentację.
Dla odbiorcy sztuki współczesnej warto rozróżniać dwie warstwy w tym, co widzi. Pierwsza — poszczególne prace. Druga — kuratorska propozycja ich odczytania. Można zgadzać się z pierwszą, nie zgadzać z drugą. Można cenić artystę i odrzucać kuratorską interpretację. Świadomość tej różnicy to duży krok w dojrzałości odbioru.